دنيا از دل كم مىشود . و اينها همه در حقيقت نعمتى است از براى آنكه خالى از آن نيست كه يا كفّارهء گناهان است و يا رياضت نفس است و يا زيادتى درجه است . و « 1 » با وجود اين منافع عافيت بهتر است از بلا . حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله در دعايى « 2 » استعاذه از بلاى دنيا و بلاى آخرت مىكردند « 3 » . و آن حضرت و ساير پيغمبران و اوصياى ايشان مىگفتند « 4 » : خداوندا ! بده به ما در دنيا حسنه را كه عافيت باشد و بده به ما در آخرت « 5 » حسنه را كه نجات باشد « 6 » . و از شماتت دشمنان استعاذه مىكردند « 7 » . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله مىفرمودند : از خدا عافيت را سؤال كنيد كه هيچ عطايى بر « 8 » بنده نشده بهتر از عافيت مگر يقين « 9 » . و مراد آن حضرت از يقين عافيت قلب است از مرض جهل و شكّ چرا كه عافيت قلب اعلاست از عافيت بدن . باب سيُم : در رجا و خوف است و رجا عبارت است از انبساط و شكفتگى قلب از براى انتظار محبوبى . و هرگاه اسباب امّيدوارى حاصل باشد اسم رجا برآن صادقتر خواهد بود ، مثل آنكه كسى تخم خوبى در زمين پاكيزه‌اى كه آب به آن رسد بيفشاند و توقّع درويدن داشته باشد . و اگر بسيارى از اسباب مفقود باشد امّيدوارى در آن مقام محضِ غرور و حماقت است ، مثل آنكه تخمى در زمين فاسدى كه آب به آن نرسد بيفشاند . و هرگاه شكّى « 10 » در حصول اسباب داشته باشد آن را تمنّى مىگويند ، مثل آنكه زمين پاكيزه باشد و آبى

--> ( 1 ) . و / a s امّا ( 2 ) . دعايى / s a دعا . ( 3 ) . نگر : بحار الأنوار 84 : 65 . ( 4 ) . s a + كه . ( 5 ) . به ما در آخرت / a s در آخرت به ما . ( 6 ) . صحيح البخاري 5 : 159 . مسند أحمد 3 : 101 . ( 7 ) . نگر : صحيح مسلم 8 : 76 . ( 8 ) . بر / s به . ( 9 ) . مسند أحمد 1 : 8 . ( 10 ) . شكّى / a s شكّ .